Jakie uprawnienia ma pracownik z lekkim stopniem niepełnosprawności?

Iwona Kusio-Szalak

Autor: Iwona Kusio-Szalak

Dodano: 30 czerwca 2026
pytania pracownicy 3
Pytanie:

Czy pracownik, który w trakcie zatrudnienia informuje pracodawcę o posiadaniu lekkiego stopnia niepełnosprawności, powinien potwierdzić ten fakt odpowiednim orzeczeniem? Czy ma obowiązek zawiadomić pracodawcę o uzyskaniu stopnia niepełnosprawności? Jakie uprawnienia i korzyści może zyskać pracownik po udokumentowaniu niepełnosprawności w zakładzie pracy?

Odpowiedź:

Pracownik nie ma obowiązku informowania pracodawcy o posiadaniu lekkiego stopnia niepełnosprawności ani przedstawiania orzeczenia, chyba że chce korzystać ze szczególnych uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym. Po udokumentowaniu niepełnosprawności może m.in. skorzystać z dodatkowej płatnej 15-minutowej przerwy, ochrony przed pracą w nocy i nadgodzinach oraz dostosowania stanowiska pracy do swoich potrzeb.

Korzyści 
  • Dowiesz się, jakie prawa przysługują pracownikowi z lekkim stopniem niepełnosprawności.
  • Poznasz obowiązki pracodawcy wobec osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności.
  • Sprawdzisz, czy lekki stopień niepełnosprawności wpływa na czas pracy i warunki zatrudnienia.
  • Zrozumiesz, jak prawidłowo stosować przepisy w praktyce kadrowej.

Czy pracownik musi poinformować pracodawcę o posiadaniu stopnia niepełnosprawności?

Obowiązujące przepisy prawa pracy nie obligują pracownika posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności do przedstawienia tego rodzaju dokumentu pracodawcy. Żaden przepis ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie nakłada na pracownika obowiązku poinformowania pracodawcy o posiadaniu stopnia niepełnosprawności.

Jeśli pracownik nie chce korzystać z uprawnień dla osób niepełnosprawnych, jest zwolniony z obowiązku ujawnienia informacji stanowiących podstawę ich nabycia.

Należy jednak zwrócić uwagę na jeden istotny wyjątek: pracownik nie może zataić informacji o stopniu niepełnosprawności przed lekarzem przeprowadzającym badania profilaktyczne, ponieważ informacja ta ma istotne znaczenie dla wydania przez lekarza medycyny pracy orzeczenia w przedmiocie istnienia przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. W skrajnych przypadkach zatajenie przez pracownika informacji o posiadanym stopniu niepełnosprawności może zostać uznane przez pracodawcę za ciężkie naruszenie przez pracownika jego podstawowych obowiązków pracowniczych (wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I PKN 244/00).

Możliwość skorzystania ze szczególnych uprawnień jest prawem pracownika niepełnosprawnego, a nie jego obowiązkiem. Przedstawienie pracodawcy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest jednak warunkiem koniecznym dla skorzystania z dodatkowych praw.

Specjalne uprawnienia przysługują pracownikowi od dnia złożenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności. Poniżej zestawienie uprawnień przysługujących pracownikowi z lekkim stopniem niepełnosprawności.

Uprawnienia wspólne dla wszystkich stopni niepełnosprawności (w tym lekkiego)

dodatkowa przerwa w pracy

pracownik z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności ma prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Prawo do dodatkowej przerwy przysługuje od dnia przedłożenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności. Dodatkowa przerwa w pracy jest przerwą płatną

zakaz pracy w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych

wyjątki dotyczą pilnowania mienia lub gdy pracownik sam wystąpi z wnioskiem i ma zgodę lekarza

konieczność dostosowania stanowisk pracy do szczególnych potrzeb osób z niepełnosprawnością, zgłoszonych pracodawcy

Racjonalne usprawnienia mogą polegać m.in. na likwidacji barier technicznych i architektonicznych (np. przeniesienie biurka z piętra na parter) czy zakupie odpowiedniego wyposażenia (np. sprzęt biurowy sterowany głosem)

Jakie uprawnienia nie przysługują pracownikowi z lekkim stopniem niepełnosprawności?

Jednak przy lekkim stopniu niepełnosprawności nie przysługuje:

  • uprawnienie do dodatkowego 10-dniowego urlopu wypoczynkowego,
  • skrócona norma czasu pracy (7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo) – dotyczy ona wyłącznie stopnia umiarkowanego i znacznego.
Podstawa prawna: 
  • art. 15–20 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 913 ze zm.),
  • art. 134 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 265 ze zm.).
Autor:
kusio-szalak-iwona-cm-fmt1  Iwona Kusio-Szalak specjalista ds płac
Iwona Kusio-Szalak

Autor: Iwona Kusio-Szalak

Radca prawny. Od wielu lat specjalizuje się w praktycznych zagadnieniach prawa pracy. Autorka opracowań z zakresu prawa pracy kierowanych do pracowników kadr i działów personalnych, a także osób zarządzających. Specjalizuje się w prawie pracy, w szczególności w zagadnieniach związanych z tworzeniem umów i dokumentów związanych ze stosunkiem pracy, a także czasem pracy, zgodnym z prawem zatrudnianiem i zwalnianiem pracowników, podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, uprawnieniami rodzicielskimi. Posiada bogate doświadczenie w reprezentowaniu zarówno pracowników, jak i pracodawców w sporach pracowniczych przed sądami pracy.

Nr 307 Lipiec 2026

Nr 307 Lipiec 2026
Dostępny w wersji elektronicznej