Sam powrót z urlopu rodzicielskiego nie powoduje obowiązku przeprowadzenia badań kontrolnych. Badania kontrolne są wymagane po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni. Niezależnie od tego pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, jeżeli zgodnie z art. 229 Kodeksu pracy jest ono wymagane. W opisanej sytuacji pracownica po urlopie rodzicielskim korzysta z urlopu wypoczynkowego, a następnie ma bezpośrednio rozpocząć zwolnienie lekarskie. Nie dochodzi więc do faktycznego podjęcia pracy. Nie ma potrzeby wykonywania badań profilaktycznych tylko po to, aby mogła korzystać ze zwolnienia lekarskiego.
Pracownica w ciąży po urlopie rodzicielskim – badania kontrolne czy nowy okres zasiłkowy?
Pytanie:
Pracownica skróciła urlop rodzicielski i zadeklarowała powrót do pracy, a obecnie korzysta z urlopu wypoczynkowego. Kadry wystawiły jej skierowanie na badania medycyny pracy, które miała wykonać przed ponownym podjęciem pracy. Pracownica poinformowała jednak, że jest ponownie w ciąży i bezpośrednio po zakończeniu urlopu wypoczynkowego przedstawi zwolnienie lekarskie. Czy w takiej sytuacji nadal powinna wykonać badania medycyny pracy, czy też należy od razu ustalić nowy okres zasiłkowy?
Odpowiedź:
Jeżeli po zakończeniu urlopu wypoczynkowego pracownica od razu stanie się niezdolna do pracy i przedstawi zwolnienie lekarskie, nie musi wykonywać badań medycyny pracy wyłącznie po to, aby rozpocząć korzystanie ze zwolnienia. Obowiązek posiadania aktualnego orzeczenia ma znaczenie przed faktycznym dopuszczeniem pracownicy do pracy. Jeżeli przed obecną niezdolnością do pracy wystąpiła przerwa, a nowa niezdolność powstała w okresie ciąży, wcześniejszych okresów niezdolności przypadających przed tą przerwą nie wlicza się do nowego okresu zasiłkowego, także wtedy, gdy przerwa nie przekroczyła 60 dni.
Korzyści
- Poznasz zasady kierowania pracownicy na badania medycyny pracy po urlopie rodzicielskim i przed ponownym podjęciem obowiązków.
- Sprawdzisz, czy pracownica, która po urlopie wypoczynkowym przechodzi bezpośrednio na zwolnienie lekarskie, musi wykonać badania kontrolne.
- Dowiesz się, kiedy kolejna niezdolność do pracy w czasie ciąży rozpoczyna nowy okres zasiłkowy i jak ustalić jego długość.
- Zrozumiesz, w jakich sytuacjach wcześniejsze okresy niezdolności do pracy nie są wliczane do nowego okresu zasiłkowego.
Badania medycyny pracy przed zwolnieniem lekarskim
Przed późniejszym rzeczywistym powrotem do pracy pracodawca powinien natomiast ustalić, jakie badania będą wówczas wymagane. Jeżeli późniejsza niezdolność do pracy będzie trwała dłużej niż 30 dni, konieczne będzie przeprowadzenie badań kontrolnych.
Nowy okres zasiłkowy w czasie kolejnej ciąży
Urlop rodzicielski oraz urlop wypoczynkowy nie są okresami niezdolności do pracy i nie podlegają wliczeniu do okresu zasiłkowego.
Jeżeli pomiędzy wcześniejszą a obecną niezdolnością do pracy wystąpiła przerwa, a po tej przerwie pracownica stała się ponownie niezdolna do pracy w okresie ciąży, wcześniejszych okresów niezdolności przypadających przed przerwą nie wlicza się do obecnego okresu zasiłkowego. Zasada ta ma zastosowanie również wtedy, gdy przerwa nie przekroczyła 60 dni.
W konsekwencji w opisanej sytuacji powstanie nowy okres zasiłkowy. W przypadku niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży okres zasiłkowy może wynosić maksymalnie 270 dni.
Badania i okres zasiłkowy w ciąży – wskazówki dla pracodawcy
- 1) Nie kieruj pracownicy na badania wyłącznie przed zwolnieniem lekarskim, jeśli po urlopie wypoczynkowym od razu stanie się niezdolna do pracy. Aktualne orzeczenie jest potrzebne przed faktycznym dopuszczeniem jej do pracy.
- 2) Przed rzeczywistym powrotem pracownicy sprawdź, jakie badania są wymagane. Jeżeli późniejsza niezdolność do pracy potrwa dłużej niż 30 dni, przed powrotem konieczne będą badania kontrolne.
- 3) Ustal nowy okres zasiłkowy, jeśli po przerwie pracownica ponownie stała się niezdolna do pracy w czasie ciąży. W takim przypadku wcześniejszych okresów niezdolności sprzed przerwy nie wlicza się do obecnego okresu zasiłkowego, który może wynosić maksymalnie 270 dni.
Podstawa prawna:
- art. 229 § 2–4a ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 1245),
- art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1–2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 854 ze zm.).
Autor:
|
Jakub Pioterekspecjalista ds. płac |
Podobne artykuły
Nasz magazyn Pokaż listę wydań »
Nr 312 Październik 2026
Dostępny w wersji elektronicznej
Zapisz się na bezpłatny newsletter
