Jakie daty przyjąć przy rozwiązaniu umowy o pracę przed przejściem na emeryturę?

Zgodnie z art. 39 kp, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Oznacza to, że pracownik był objęty ochroną przedemerytalną do dnia urodzin. Data 28 lipca byłaby błędna, ponieważ w tym dniu pracownik nadal podlega ochronie przedemerytalnej. Wypowiedzenie złożone 28 lipca byłoby złożone w ostatnim dniu ochrony i naruszałoby art. 39 kp.

W uchwale składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r. (sygn. akt II PZP 13/08) Sąd Najwyższy przesądził, że osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę (art. 45 § 1 kp).

W przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony pracodawca jest zobowiązany wskazać w wypowiedzeniu przyczynę uzasadnioną, konkretną i prawdziwą. Nie może nią być wyłącznie osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego – takie działanie grozi zarzutem dyskryminacji ze względu na wiek.

Jeśli zatem to pracodawca chciałby wypowiedzieć umowę, musiałby podać inną, rzeczywistą przyczynę, na przykład likwidację stanowiska, reorganizację zakładu pracy lub obiektywnie stwierdzone obniżenie wydajności pracownika.

Jednak, skoro pracownik sam chce przejść na emeryturę, porozumienie stron jest zdecydowanie najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla obu stron.

Podstawą prawną rozwiązania umowy w tym trybie jest art. 30 § 1 pkt 1 kp. Porozumienie stron jest najmniej konfliktowym sposobem ustania stosunku pracy, a umowę w tym trybie można rozwiązać w każdym czasie i z datą dowolnie ustaloną przez strony. Przy porozumieniu stron nie obowiązuje okres wypowiedzenia, który przy 4-letnim stażu pracy wynosiłby 3 miesiące. Strony mogą zatem ustalić jako datę rozwiązania umowy np. 29 lipca 2026 r.

Przy porozumieniu stron pracownikowi przysługuje pełna odprawa emerytalna, o której mowa w art. 92(1) kp. Odprawa należy się niezależnie od trybu rozwiązania stosunku pracy, pod warunkiem że jego ustanie pozostaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę.

Minimalna wysokość odprawy emerytalnej wynosi równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Wyższa odprawa może przysługiwać, jeżeli przewidują ją wewnętrzne przepisy obowiązujące u danego pracodawcy, np. regulamin wynagradzania lub układ zbiorowy pracy.

Warunkiem koniecznym do uzyskania emerytury z ZUS jest uprzednie rozwiązanie stosunku pracy. W dniu składania wniosku o emeryturę pracownik musi pozostawać bez zatrudnienia – ZUS wymaga co najmniej jednodniowej przerwy w zatrudnieniu.

Jeśli pracownik po przejściu na emeryturę chciałby wrócić do pracy, jest to możliwe. Już następnego dnia po złożeniu wniosku do ZUS można ponownie zawrzeć umowę o pracę.