Odprawa emerytalna a urlop wypoczynkowy – jak ustalić podstawę?

Izabela Nowacka

Autor: Izabela Nowacka

Dodano: 21 sierpnia 2026
6. Pracownicy pytania
Pytanie:
Odpowiedź:

Tak, czerwiec należało przyjąć do obliczeń i cały okres kwiecień – czerwiec uzupełnić. Te zasady dotyczą wynagrodzenia zmiennego.

Korzyści 
  • Dowiesz się, według jakich zasad ustala się podstawę jednomiesięcznej odprawy emerytalnej pracownika.
  • Poznasz różnice w sposobie uwzględniania stałych i zmiennych składników wynagrodzenia przy obliczaniu odprawy.
  • Sprawdzisz, czy wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego należy wliczać do podstawy odprawy emerytalnej.
  • Zobaczysz, jak uzupełnić wynagrodzenie zmienne, jeśli w jednym z miesięcy pracownik nie przepracował pełnego okresu z powodu urlopu.

Odprawa emerytalna – zasady ustalania wysokości świadczenia

Na podstawie Kodeksu pracy pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na to świadczenie, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. W celu obliczenia odprawy pieniężnej stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Wynagrodzenie urlopowe a podstawa odprawy emerytalnej

Z kolei ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy ustala się, korzystając z zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia urlopowego, a więc z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, ale z wyłączeniem m.in. wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Zatem przy obliczeniu podstawy odprawy emerytalnej nie należy wliczać wynagrodzenia urlopowego.

Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się przy ustalaniu ekwiwalentu (odprawy) w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do tego ekwiwalentu (odprawy). Zatem stałe miesięczne wynagrodzenie, np. wynagrodzenie zasadnicze w stawce miesięcznej, uwzględnia się w wysokości z miesiąca nabycia prawa do odprawy, czyli aktualnej na ten moment, zgodnie z umową o pracę.

Z kolei składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc, inne niż w stałej miesięcznej wysokości (zmienne), wypłacone w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odprawy, uwzględnia się przy jej ustalaniu w średniej wysokości z tego okresu.

Uzupełnienie zmiennego wynagrodzenia przy ustalaniu podstawy odprawy emerytalnej

Jeśli więc pracownik uzyskiwał zmienne miesięczne składniki wynagrodzenia, to należało je przyjąć w średniej miesięcznej wysokości wypłaconej w okresie kwiecień – czerwiec.

Obowiązuje zasada, zgodnie z którą jeżeli pracownik nie przepracował pełnego 3-miesięcznego okresu, wynagrodzenie faktycznie wypłacone mu w tym okresie dzieli się przez liczbę dni pracy, za które przysługiwało to wynagrodzenie, a otrzymany wynik mnoży się przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Jest to uzupełnienie wynagrodzenia zmiennego.

Uzupełnienie wynagrodzenia za czerwiec przy ustalaniu odprawy emerytalnej

Czerwiec był przepracowany tylko częściowo ze względu na urlop wypoczynkowy. Dlatego też należało uzupełnić wynagrodzenie zmienne wypłacone w okresie tych 3 miesięcy, zgodnie z wyżej opisanym działaniem. Dopiero po uzupełnieniu należało wyliczyć średnie miesięczne wynagrodzenie.

Jeżeli poza zmiennymi składnikami pracownik otrzymywał również wynagrodzenie w stałej miesięcznej stawce, podstawę odprawy stanowiła suma tego wynagrodzenia i średniego miesięcznego wynagrodzenia zmiennego z okresu kwiecień – czerwiec.

Podstawa prawna: 
  • art. 921 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.),
  • § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 927),
  • § 15, § 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 ze zm.).
Izabela Nowacka

Autor: Izabela Nowacka

Ekonomista, specjalizuje się w prawie pracy, ubezpieczeniach społecznych i prawie podatkowym. Autorka licznych publikacji z zakresu rozliczania wynagrodzeń, współpracuje z wieloma wydawnictwami, jest autorką publikacji m.in. w Rzeczpospolitej, Monitorze Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Monitorze rachunkowości budżetowej

Nr 309 Sierpień/wrzesień 2026

Nr 309 Sierpień/wrzesień 2026
Dostępny w wersji elektronicznej