Czy świadczenie pieniężne otrzymane przez wolontariusza od organizacji zagranicznej podlega PIT?

Przedmiotowym zwolnieniem, o którym mowa w pytaniu, objęto wartość świadczeń otrzymanych przez wolontariuszy na podstawie ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 21 ust. 1 pkt 113 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej: ustawa o PIT).

Korzystanie z przedmiotowych zwolnień od podatku, w tym przypadku z art. 21 ustawy o PIT, jest warunkowane spełnieniem określonych wymogów. Zasadą jest bowiem powszechność opodatkowania, którą w przypadku tego podatku określono w art. 11 ust. 1 updof, zgodnie z którym przychodami zasadniczo są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Dodatkowo, przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 11a ust. 1 updof). Zakładam bowiem, że świadczenia pieniężne od zagranicznej organizacji przekazywane były w walucie obcej.

Jeżeli przychód podlegający opodatkowaniu nie korzysta z przedmiotowego zwolnienia od podatku, zalicza się go do jednego ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 updof. Przychód, który nie należy do wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1–8 updof, zalicza się do innych źródeł, tzn. z art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 updof.

W omawianym przypadku chodziło o osobę fizyczną będącą polskim rezydentem podatkowym, określającą siebie jako wolontariusza, która w ramach współpracy z organizacją pozarządową z siedzibą w Stanach Zjednoczonych otrzymywała od niej świadczenia pieniężne. Fiskus uznał, że w takiej sytuacji nie znajdzie zastosowania przedmiotowe zwolnienie od podatku dochodowego, a środki pieniężne otrzymane z tego tytułu należy opodatkować jako przychód z innych źródeł. W interpretacji podatkowej fiskus stwierdził: „Zauważyć należy, że środki pieniężne, które Pan otrzymuje, nie mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 113 [updof], gdyż nie stanowią świadczenia otrzymywanego przez Pana na podstawie ustawy, o której mowa w tym przepisie. Z art. 21 ust. 1 pkt 113 [updof] jednoznacznie wynika, że ze zwolnienia korzystają świadczenia otrzymywane na podstawie przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego. Tymczasem (…) otrzymuje Pan świadczenie od amerykańskiej organizacji pozarządowej, która nie jest podmiotem zarejestrowanym w Polsce, tj. nie występuje w Polsce, nie posiada tu siedziby, filii ani oficjalnego biura, nie stanowi wspólnoty religijnej ani nie jest też prawnie uznanym wyznaniem. Ponadto (…) świadczenia pieniężne, przekazywane Panu w ramach realizowanego przez Pana wolontariatu, nie mieszczą się w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 [updof]. Zatem łączna kwota ww. świadczeń, otrzymana przez Pana zarówno w formie jednorazowej kwoty na zakup laptopa, jak i w postaci miesięcznych wypłat stanowi przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 [updof], podlegający w całości opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, przeliczony zgodnie z zasadami określonymi w art. 11a ust. 1 [updof]” [uzupełnienia autora] (interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 czerwca 2024 r., 0115-KDIT3.4011.345.2024.3.RS).

Przypominam też, że cechą wolontariatu jest jego nieodpłatność, tzn. brak wynagrodzenia za świadczone usługi, poza świadczeniami podstawowymi, o których mowa w przepisach art. 45–49 ustawy o działalności pożytku publicznego. A zatem już choćby z tego względu, mimo określenia w tym przypadku współpracy jako wolontariatu, skoro wolontariusz otrzymywał stałe świadczenia pieniężne, można uznać, że była to forma wynagrodzenia, co wyklucza uznanie za wolontariat.