Czy przysługuje ekwiwalent za urlop wypoczynkowy przy zwolnieniu lekarskim?

Iwona Kusio-Szalak

Autor: Iwona Kusio-Szalak

Dodano: 10 marca 2026
NG PYTANIA – kopia(24)
Pytanie:

Pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Przebywał na zwolnieniu lekarskim, a po wyczerpaniu okresu zasiłkowego zostało mu przyznane świadczenie rehabilitacyjne. Po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nadal pozostaje niezdolny do pracy i przebywa na zwolnieniu lekarskim, jednak bez prawa do wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłku. Czy za okres niezdolności do pracy, w którym pracownikowi nie przysługuje ani wynagrodzenie, ani zasiłek, nabywa on prawo do urlopu wypoczynkowego? A w przypadku rozwiązania umowy o pracę – czy przysługiwałby mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop?

Odpowiedź:

Mimo że pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim bez prawa do wynagrodzenia i zasiłku, nadal nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego. O jego nabyciu decyduje bowiem trwanie stosunku pracy, a nie faktyczne świadczenie pracy. W razie rozwiązania umowy o pracę przysługuje mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop (proporcjonalnie do okresu zatrudnienia w danym roku), z uwzględnieniem 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń.

Korzyści 
  • Dowiesz się, czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop.
  • Poznasz zasady wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
  • Sprawdzisz, kiedy pracodawca ma obowiązek wypłaty ekwiwalentu.
  • Zrozumiesz, jak choroba pracownika wpływa na rozliczenie urlopu.
  • Nauczysz się prawidłowo rozliczać urlop i ekwiwalent przy rozwiązaniu umowy o pracę.

Czy okres zwolnienia lekarskiego bez prawa do świadczeń wpływa na prawo do urlopu wypoczynkowego

Jeżeli pracownik po wyczerpaniu świadczenia rehabilitacyjnego nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale bez prawa do wynagrodzenia i zasiłku, nieobecność taka stanowi nieobecność usprawiedliwioną, niepłatną. Jeżeli usprawiedliwiona przez pracownika nieobecność nie uprawnia go do otrzymania wynagrodzenia za okres tej absencji, powinna być wykazana w raporcie ZUS RSA z kodem 151 – usprawiedliwiona nieobecność w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku. Pomimo tego pracownikowi przysługuje pełny urlop wypoczynkowy.

Okres zatrudnienia warunkujący nabycie prawa do urlopu należy rozumieć nie jako czas rzeczywistego świadczenia pracy, lecz jako okres faktycznego trwania stosunku pracy. Do tego okresu wlicza się zatem okres niewykonywania pracy, tj. okres pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, okres urlopu wypoczynkowego i innych zwolnień od pracy określonych w przepisach prawa pracy.

Urlop wypoczynkowy przysługuje pracownikowi nawet w sytuacji gdy w ciągu roku nie przepracował ani jednego dnia.

Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 1995 r. (sygn. akt I PZP 10/95), z której wynika, że „Pracownik nabywa prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego 1 stycznia danego roku, mimo że pozostając w stosunku pracy, nie przepracował w tym roku kalendarzowym ani jednego dnia w związku z pobieraniem świadczenia rehabilitacyjnego”.

Czy każda nieobecność dłuższa niż miesiąc obniża wymiar urlopu wypoczynkowego

Katalog nieobecności obniżających wymiar urlopu jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że prawodawca nie może uznać, iż jakaś inna nieobecność, nawet jeżeli trwa dłużej niż miesiąc, również obniży wymiar urlopu. W powyższym katalogu nie ma nieobecności usprawiedliwionej niepłatnej. Natomiast każda nieobecność pracownika w pracy trwająca dłużej niż 1 miesiąc i wynikająca z udzielenia przez pracodawcę m.in. urlopu bezpłatnego powoduje obniżenie wymiaru przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego. Katalog ten jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że prawodawca nie może uznać, iż jakaś inna nieobecność, nawet jeżeli trwa dłużej niż miesiąc, również obniży wymiar urlopu.

Czy po długotrwałym świadczeniu rehabilitacyjnym przysługuje urlop i ekwiwalent przy rozwiązaniu umowy

W sytuacji gdy pracownik przez ponad rok przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym i pracodawca nie rozwiązał z nim stosunku pracy, za cały ten okres pracownikowi przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego. Wobec tego przy rozwiązaniu umowy pracownikowi przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w pełnym wymiarze (proporcjonalnie do okresu zatrudnienia w danym roku). Z zastrzeżeniem, iż roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli zatem pracownik pobiera świadczenie rehabilitacyjne dłużej, to wprawdzie okres ten zostanie zaliczony do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, ale niewykorzystany urlop wypoczynkowy „przepada” po 3 latach, niezależnie od tego, czy pracuje, czy nie.

 

Autor:
kusio-szalak-iwona-cmy-fmt  Iwona Kusio-Szalakspecjalista ds. wynagrodzeń i ZUS
Iwona Kusio-Szalak

Autor: Iwona Kusio-Szalak

Radca prawny. Od wielu lat specjalizuje się w praktycznych zagadnieniach prawa pracy. Autorka opracowań z zakresu prawa pracy kierowanych do pracowników kadr i działów personalnych, a także osób zarządzających. Specjalizuje się w prawie pracy, w szczególności w zagadnieniach związanych z tworzeniem umów i dokumentów związanych ze stosunkiem pracy, a także czasem pracy, zgodnym z prawem zatrudnianiem i zwalnianiem pracowników, podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, uprawnieniami rodzicielskimi. Posiada bogate doświadczenie w reprezentowaniu zarówno pracowników, jak i pracodawców w sporach pracowniczych przed sądami pracy.

Nr 301 Marzec 2026

Nr 301 Marzec 2026
Dostępny w wersji elektronicznej