Umowa sponsoringu w klubie sportowym zwolnionym z VAT – kiedy pojawia się obowiązek wystawienia faktury?

Warto jednak zaznaczyć, że w celu udzielenia odpowiedzi na drugie pytanie, dotyczące wliczania składek członkowskich do limitu zwolnienia z VAT, konieczne jest przeprowadzenie odrębnej analizy.

Jest to bowiem zupełnie inne zagadnienie prawne niż kwestia dokumentowania sponsoringu za pomocą faktury.

W pierwszej kolejności należy dokładnie ustalić, czy w ramach zawartej umowy sponsoringu klub wykonuje na rzecz sponsora jakiekolwiek ekwiwalentne świadczenie wzajemne. Jeżeli sponsor przekazuje środki pieniężne lub świadczenie rzeczowe, a klub w zamian zobowiązuje się np. do ekspozycji logo, zamieszczenia nazwy sponsora na koszulkach, banerach, stronie internetowej, w mediach społecznościowych lub materiałach promocyjnych, to po stronie klubu występuje odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Mamy wtedy do czynienia z klasyczną usługą promocyjną bądź reklamową, gdzie wynagrodzeniem stają się pieniądze lub świadczenie rzeczowe przekazane przez sponsora. Takie stanowisko znajduje szerokie potwierdzenie w wydawanych interpretacjach indywidualnych organów podatkowych.

Na przykład w interpretacji dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 września 2024 r. (nr 0114-KDIP1–3.4012.503.2024.1.LM) organ wskazał, że ustawa o VAT nie zawiera legalnej definicji sponsoringu, przez co kluczowe staje się badanie rzeczywistej treści świadczeń obu stron. Jeżeli sponsorowany realizuje określone czynności promocyjne na rzecz sponsora, transakcja ta podlega przepisom ustawy o VAT jako usługa.

Nie każda wpłata od sponsora będzie jednak automatycznie uznana za sprzedaż opodatkowaną tym podatkiem. Jeżeli przekazanie środków ma charakter wyłącznie bezinteresownego wsparcia, darowizny, dotacji o charakterze ogólnym lub jednostronnego świadczenia, bez zobowiązania klubu do wykonania konkretnej usługi reklamowej, to nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług.

W takim wariancie klub sportowy nie dokumentuje tej czynności fakturą sprzedaży. Wynika to z faktu, że na gruncie ustawy o VAT w ogóle nie występuje wówczas czynność podlegająca pod pojęcie sprzedaży.

Jeżeli umowa ma charakter typowego sponsoringu ekwiwalentnego, czyli sponsor płaci lub przekazuje towary, a klub świadczy w zamian usługę reklamową, po stronie klubu bezwzględnie występuje sprzedaż. Nie oznacza to jednak, że klub w każdym przypadku musi obligatoryjnie wystawić fakturę.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną v art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, podatnik wystawia fakturę dokumentującą sprzedaż na rzecz innego podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Jednocześnie art. 106b ust. 2 ustawy o VAT wprowadza istotny wyjątek, zwalniając podatnika z tego obowiązku w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT.

Oznacza to, że skoro klub sportowy korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT, to, co do zasady, nie ma obowiązku automatycznego wystawiania faktury dla każdej usługi sponsoringowej objętej tym zwolnieniem. Sytuacja ulega zmianie, gdy to sam sponsor zażąda wystawienia takiego dokumentu.

Wówczas klub ma obowiązek wystawić fakturę na podstawie art. 106b ust. 3 ustawy o VAT, o ile żądanie zostanie zgłoszone w ustawowym terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę lub otrzymano zapłatę. W takim przypadku faktura powinna zostać wystawiona bez wykazanej kwoty i stawki podatku, jako dokument podatnika korzystającego ze zwolnienia na podstawie art. 113 ustawy o VAT.

W przypadku sponsoringu o charakterze barterowym sytuacja prawna wygląda bardzo podobnie, jednak należy pamiętać, że barter z założenia oznacza świadczenia wzajemne. Jeżeli sponsor przekazuje klubowi np. sprzęt sportowy, odzież czy usługi transportowe, a klub w zamian wykonuje działania promocyjne, to każda ze stron wykonuje własną, odrębną czynność odpłatną.

Klub powinien rozpoznać po swojej stronie usługę promocyjną, przy czym jeżeli nadal korzysta ze zwolnienia z art. 113 ustawy o VAT, usługa ta korzysta w całości ze zwolnienia podmiotowego. Faktura po stronie klubu będzie więc obowiązkowa dopiero w momencie zgłoszenia formalnego żądania przez sponsora, a nie z mocy samej umowy.

Podsumowując, klub nie musi w każdym przypadku wystawiać faktury sprzedaży z tytułu sponsoringu, jeśli nie obligują go do tego prośby kontrahenta. Praktycznie rekomendowałbym jednak, aby przy sponsoringu, zwłaszcza świadczonym na rzecz firm, mimo braku oficjalnego żądania wystawić fakturę bez VAT ze wskazaniem zwolnienia z art. 113 ustawy o VAT.

Pozwala to na zachowanie przejrzystości rozliczeń i ułatwia dokumentowanie operacji gospodarczych u obu stron umowy. Kluczowe jest jednak każdorazowe ustalenie, czy umowa przewiduje realne świadczenie wzajemne, czy jest jedynie czystym wsparciem finansowym o charakterze darowizny.