Na jakim koncie zaksięgować ulgę zastosowaną przez spółdzielnię produkcyjną?

Dodano: 9 listopada 2026
ANG 313 5. Na jakim koncie zaksięgować ulgę
Pytanie:

Jako rolnicza spółdzielnia produkcyjna otrzymaliśmy ulgę w podatku rolnym na kwotę 133 000 zł, część ulgi dotyczy tego roku, pozostała część w kwocie 100 000 zł przechodzi na następny rok. Na jakim koncie zaksięgować tę ulgę? Czy to może być konto pozabilansowe?

Odpowiedź:

Jeżeli chodzi o ulgę inwestycyjną, o której mowa w art. 13 ustawy o podatku rolnym, to w mojej ocenie część ulgi wykorzystaną w bieżącym roku należy ująć w księgach tego roku jako pozostały przychód operacyjny, przy jednoczesnym ujęciu podatku rolnego w kosztach. W mojej ocenie pozostałej kwoty 100 tys. zł nie należy ujmować w księgach bilansowych, ale można ją kontrolować w ewidencji pozabilansowej, jeżeli przewiduje to zakładowy plan kont.

Korzyści 
  • Dowiesz się, jak rozliczyć wykorzystaną część ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym w księgach rachunkowych spółdzielni.
  • Sprawdzisz, czy niewykorzystaną kwotę ulgi w podatku rolnym można ująć na koncie pozabilansowym.
  • Poznasz zasady ujmowania podatku rolnego w kosztach oraz wykorzystanej ulgi w pozostałych przychodach operacyjnych.
  • Dowiesz się, kiedy warto wykazać niewykorzystaną ulgę w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Ulga inwestycyjna polega na odliczeniu od podatku rolnego 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych i może być stosowana z tytułu tej samej inwestycji nie dłużej niż 15 lat. Nie jest świadczeniem wypłacanym z budżetu, ale zgodnie z art. 13f ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi pomoc publiczną. Wykorzystana część ulgi, tj. 33 tys. zł, zmniejsza zobowiązanie z tytułu podatku rolnego. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 30 ustawy o rachunkowości przychodami są uprawdopodobnione korzyści ekonomiczne w formie zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego. Ministerstwo Finansów w odpowiedziach opublikowanych 4 maja 2020 r., dotyczących zwolnienia z podatku od nieruchomości, uznało, że zmniejszenie takiego zobowiązania stanowi przychód. Ponieważ jest on związany pośrednio z działalnością operacyjną, należy go ująć w pozostałych przychodach operacyjnych, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o rachunkowości.

Stanowisko to dotyczy innej preferencji podatkowej, ale w mojej ocenie można je odnieść odpowiednio do ulgi w podatku rolnym, zwłaszcza że ustawa o rachunkowości nie zawiera szczególnej regulacji dla tej ulgi. Przy przyjęciu takiego podejścia podatek rolny przed odliczeniem ulgi ujmuje się w kosztach w pozycji „Podatki i opłaty”, a wykorzystaną ulgę w pozostałych przychodach operacyjnych, na kontach określonych w zakładowym planie kont.

Pozostała część ulgi nie stanowi należności od gminy ani kwoty podlegającej wypłacie. Może zostać wykorzystana wyłącznie przez pomniejszenie przyszłych zobowiązań z tytułu podatku rolnego. Podatnik traci prawo do odliczenia niewykorzystanej kwoty w razie zbycia obiektów lub urządzeń, od których ulgę przyznano, albo przeznaczenia ich na inne cele, co wynika z art. 13 ust. 4 ustawy o podatku rolnym. Za uzasadnione można uznać kontrolowanie niewykorzystanej kwoty w ewidencji pozabilansowej i ujmowanie skutków wykorzystania ulgi w tych okresach, w których faktycznie zmniejsza ona zobowiązanie podatkowe.

Ustawa o rachunkowości nie zabrania prowadzenia ewidencji pozabilansowej, a jej zasady jednostka określa w zakładowym planie kont, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. a. Nie jest to obowiązek ustawowy, lecz rozwiązanie organizacyjne przyjęte w polityce rachunkowości. W mojej ocenie jest ono zasadne, np. na koncie „Nierozliczona ulga w podatku rolnym”, na którym ujmuje się przyznaną kwotę 133 tys. zł i zmniejsza ją o kwoty wykorzystane. Konto pozabilansowe nie jest jednak ujęciem ulgi w bilansie ani w rachunku zysków i strat. Jeżeli kwota jest istotna, zasadne jest jej ujawnienie w informacji dodatkowej, o której mowa w art. 48 ustawy o rachunkowości, jako informacji istotnej dla zrozumienia sprawozdania finansowego, z uwzględnieniem zakresu informacji dodatkowej właściwego dla sprawozdania sporządzanego przez spółdzielnię.

 

Podstawa prawna: 
  • art. 3, art. 10, art. 48 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2026 r. poz. 522),
  • art. 13, art. 13f ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1344).
Autor: autor-wasilewski Łukasz Wasilewskispecjalista ds. rachunkowości i podatków

Nr 313 Listopad 2026

Nr 313 Listopad 2026
Dostępny w wersji elektronicznej