Zasiedzenie jest jedną z form nabywania własności nieruchomości. Zasiedzenie generalnie uregulowanie jest w Kodeksie cywilnym, w art. 172–176.
Jak zaksięgować zasiedzenie gruntu przez spółdzielnię?

Jak w kontekście księgowym potraktować nieodpłatne nabycie gruntu przez zasiedzenie, zatwierdzone wyrokiem sądu? Czy jako zwiększenie środków trwałych oraz uznanie (str MA) Funduszu zasobowego, czy też konta „pozostałe przychody operacyjne” (str Ma 760)?
Nabycie nieruchomości, którą stanowi grunt przez zasiedzenie, stanowi w przepisach podatkowych nieodpłatne przysporzenie majątkowe. Wartość nabytej w ten sposób nieruchomości należy traktować jako wartość otrzymanej nieodpłatnie rzeczy i zaksięgować na konto (np. 760) „Pozostałe przychody operacyjne”.
- Zrozumiesz, jakie skutki księgowe może wywołać zasiedzenie gruntu przez spółdzielnię.
- Poznasz zasady ujmowania gruntu nabytego w drodze zasiedzenia w ewidencji księgowej.
- Sprawdzisz, jakie dokumenty i wartości są istotne przy wprowadzaniu takiego składnika do ksiąg.
- Dowiesz się, jak podejść do prezentacji zasiedzonego gruntu w majątku spółdzielni.
Kodeksowe zasady zasiedzenia
Zgodnie z przepisami, posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).
Po 30 latach posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Najważniejszym skutkiem zasiedzenia nieruchomości jest fakt, że dotychczasowy użytkownik staje się jej właścicielem.
Zasadnicze fundusze spółdzielni
W ustawie Prawo spółdzielcze określone zostały zasadnicze fundusze spółdzielni. Zgodnie z art. 78 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze, zasadnicze fundusze spółdzielni stanowią:
- fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpisów na udziały członkowskie z podziału nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach;
- fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, części nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach.
Spółdzielnia może tworzyć także inne fundusze własne przewidziane w odrębnych przepisach oraz w jej statucie.
Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca wykreślił ze źródeł tworzenia funduszu zasobowego wartości majątkowe otrzymane nieodpłatnie. W związku z tym nabycie własności nieruchomości gruntowej poprzez zasiedzenie powinno zostać rozpoznane jako przychód, nie zaś jako zwiększenie funduszu spółdzielni.
Zasiedzenie zwiększa pozostałe przychody operacyjne
Grunty, co do zasady, nie podlegają amortyzacji – na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Księgowanie ich nieodpłatnego nabycia poprzez zasiedzenie w świetle ustawy o rachunkowości powinno nastąpić bezpośrednio na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych.
- art. 172–176 ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.),
- art. 78 § 1 ustawa z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 521),
- art. 31 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 522 ze zm).
Podobne artykuły
Zobacz również
Nasz magazyn Pokaż listę wydań »
Nr 306 Lipiec 2026















