Planowana nowelizacja VAT – zestawienie zmian w tabeli oraz terminy wdrożenia

Zmiana

Na czym polega?

Likwidacja obowiązku składania odrębnej informacji o dokonanym spisie z natury(zmiana art. 14 ust. 5 ustawy o VAT)

Obecnie podatnicy muszą składać odrębną informację o spisie z natury (wartości towarów i VAT) – najpóźniej wraz z deklaracją za okres zakończenia działalności lub rozwiązania spółki.

W praktyce te same dane znajdują się już w JPK_VAT. Dlatego planowane jest zniesienie obowiązku składania osobnej informacji o spisie z natury.

W praktyce oznacza to, że nie trzeba będzie przygotowywać dodatkowego dokumentu – wystarczy prawidłowo wykazać dane w JPK_VAT.

Zmiany dotyczące funkcjonowania grupy VAT(zmiana art. 15a ust. 13 ustawy o VAT)

Zmiana porządkuje przepisy dotyczące przedłużenia funkcjonowania grupy VAT. Doprecyzowano warunki formalne nowej umowy oraz poprawiono błędne odesłanie w ustawie – zamiast do art. 15a ust. 7, właściwe jest odniesienie do ust. 10.

Doprecyzowanie przepisów w zakresie importu towarów(zmiana art. 103 ust. 1a ustawy o VAT)

Podatnik będzie zobowiązany do obliczania i wpłacania podatku w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po drugim miesiącu kwartału, tj. w terminie, w którym obowiązany jest do złożenia deklaracji za pierwszy miesiąc danego kwartału.

Rozliczenie VAT w systemie kaucyjnym(dodanie ust. 14i w art. 41 ustawy o VAT)

Problem dotyczy sytuacji gdy w trakcie roku zmienia się stawka VAT dla danego produktu albo gdy opakowania pochodzą z różnych lat (z różnymi stawkami VAT).Po zmianach dla niezwróconej kaucji będzie stosowana stawka VAT obowiązująca na koniec roku, za który dokonywane jest rozliczenie.

Możliwość zastosowania stawki 0% do usług ubezpieczenia oraz usług dotyczących importu towarów zwolnionych od podatku, w przypadku gdy wartość tych usług została włączona do podstawy opodatkowania – wykonanie wyroku TSUE z 4 października 2017 r. w sprawie C-273/16 Federal Express Europe(zmiana art. 83 ust. 1 pkt 20 ustawy o VAT)

Nowelizacja  zapewnia zgodność z regulacjami unijnymi oraz praktyką TSUE  Chodzi o wprowadzenie możliwości zastosowania stawki 0 % do usług ubezpieczenia oraz usług dotyczących importu towarów zwolnionych od podatku, w przypadku gdy wartość tych usług została włączona do podstawy opodatkowania.

Zasady pozbawienia prawa do odliczenia naliczonego VAT – wykonanie wyroku TSUE z 25 maja 2023 r. w sprawie C-114/22(zmiana art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c, art. 108c ust. 3 pkt 4, art. 112c ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT)

Nowelizacja dostosowuje przepisy o odliczeniu VAT do wyroku TSUE z 25 maja 2023 r. (C-114/22).Obecnie organy podatkowe mogą odmówić prawa do odliczenia VAT m.in. wtedy, gdy transakcja jest uznana za pozorną lub nieważną na gruncie prawa cywilnego.Po zmianie odejdzie się od odwołań do Kodeksu cywilnego (pozorność, obejście prawa), a kluczowe będzie pojęcie nadużycia prawa podatkowego na gruncie ustawy o VAT.

Ulga na złe długi(zmiana art. 89a ustawy o VAT)

Zmiany doprecyzowują sposób korzystania z ulgi poprzez wskazanie, że korekta podatku należnego z tytułu ulgi na złe długi może nastąpić nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy. W konsekwencji jest to możliwe z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi – w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podmiotu innego niż podatnik, (o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT), zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny.

Rejestracja podatników VAT(zmiana art. 96 ustawy o VAT)

Zmiany w zakresie rejestracji podatników VAT dotyczą:- odmowy rejestracji podatnika do VAT w przypadku braku ustanowienia przedstawiciela podatkowego w momencie składania dokumentów rejestracyjnych w sytuacji, gdy na podmiocie ciąży taki obowiązek (zmiany o charakterze uszczelniającym),

- odmowa rejestracji podatnika do VAT do momentu, gdy podmiot wykreślony ze względu na brak złożenia deklaracji nie uzupełni brakujących deklaracji (zmiany o charakterze uszczelniającym),

- ułatwienia i przyśpieszenia przedsiębiorcom wpisanym do CEIDG oraz KRS zakończenia działalności poprzez rezygnację z obowiązku składania VAT-Z (zmiana o charakterze deregulacyjnym),

- wykreślenie z rejestru podatników VAT podatnika w przypadku braku kontaktu z przedstawicielem podatkowym(zmiany o charakterze uszczelniającym),

- wykreśleniu z rejestru podatników VAT w sytuacji, gdy zrezygnuje jeden przedstawiciel podatkowy, a nie zostanie ustanowiony kolejny przedstawiciel pomimo takiego obowiązku oraz możliwość przywrócenia zarejestrowania podatnika, jako podatnika VAT czynnego,bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że ustanowił przedstawiciela podatkowego (zmiany o charakterze uszczelniającym),

- doprecyzowanie przepisu tak, aby wynikało z niego, że podatnicy mają obowiązek w okresie zawieszenia działalności wskazywać daty (dni ,,od–do’’) rozpoczęcia i zakończenia wykonywania czynności opodatkowanych (zmiana o charakterze doprecyzowującym),

- odstąpienie od konieczności składania przez podatnika zgłoszenia aktualizacyjnego VAT-R w związku ze zmianą właściwości organu podatkowego, będącą następstwem aktualizacji danych adresowych (zmiana o charakterze deregulacyjnym),

- rozszerzeniu katalogu powodów odmowy rejestracji jako podatnika VAT, chodzi o dodanie przesłanki do odmowy rejestracji podatnikowi, który nie dokonał zgłoszenia identyfikacyjnego w zakresie danych uzupełniających w celu uniknięcia sytuacji, w której podmiot mający uchylony NIP złoży zgłoszenie rejestracyjne do VAT, a naczelnik urzędu skarbowego nie znajdzie podstawy do odmowy takiej rejestracji (zmiany o charakterze uszczelniającym).

Sprawdzenie statusu podatnika VAT(zmiana art. 96b ust. 2 ustawy o VAT)

Przepisy wprowadzą możliwość sprawdzenia w wykazie podatników VAT statusu podatnika 5 lat wstecz (zmiana o charakterze upraszczającym).

Termin zapłaty VAT przy imporcie towarów w rozliczeniu kwartalnym(zmiana art. 103 ust. 1a ustawy o VAT)

Obecne brzmienie przepisów nie wskazuje wprost terminu zapłaty VAT w sytuacji, gdy podatnik rozliczający się kwartalnie dokona importu towarów w drugim miesiącu kwartału i w konsekwencji przechodzi na rozliczenia miesięczne.Zmiana doprecyzowuje, że w takim przypadku podatnik obowiązany jest do obliczania i wpłacania podatku w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po drugim miesiącu kwartału, tj. w terminie, w którym obowiązany jest do złożenia deklaracji za pierwszy miesiąc danego kwartału.

cd tabeli w kolejnym numerze

Likwidacja obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od WNT środków transportu(zmiana art. 103 ust. 4 i 5 ustawy o VAT)

Likwidacja obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia (WNT) środka transportu (uchylenie przepisu art. 103 ust. 4 ustawy o VAT) ma charakter deregulacyjny oraz porządkujący. Będzie dotyczyła podatników, którzy rozliczają WNT środka transportu (w tym WNT nowego środka transportu) w jednej z deklaracji (o których mowa w art. 99 ust. 1–3 albo 8 ustawy o VAT).

Rozszerzenie zakresu stosowania odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe sprzedawcys(zmiana art. 105a ustawy o VAT)

Rozszerzenie zakresu stosowania odpowiedzialności solidarnej nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy o:

transakcje w przypadku, gdy podatnik wiedział, że faktura dokumentująca czynność, za którą należność została zapłacona z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, została wystawiona przez podmiot nieistniejący, stwierdza czynności, które nie zostały dokonane, podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością,

niektóre usługi niematerialne (np. doradcze, zarządcze, rachunkowo-księgowe, reklamowe czy badawcze)

(zmiany o charakterze uszczelniającym).

Okres przechowywania ewidencji związanej z rozliczeniem VAT od niezwróconej kaucji za produkty objęte systemem kaucyjnym

Ewidencja będzie przechowywana przez 5 lat od zakończenia roku, w rozliczeniu za który wykazano podstawę opodatkowania wynikającą z różnicy między wartością pobranej kaucji za opakowania objęte systemem kaucyjnym wprowadzone do obrotu w danym roku a wartością zwróconej kaucji za opakowania lub odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym w danym roku.

Przykład: jeżeli rozliczenie podatku VAT od niezwróconej kaucji dotyczy 2026 r. i jest wykazywane w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy 2027 r., to ewidencja będzie przechowywana przez pięć lat, licząc od zakończenia 2027 r., tj. do końca 2032 r.

Zmiany w zakresie kas rejestrujących(zmiana art. 111 i art. 111b ustawy o VAT)

Zmiany mają charakter uszczelniający. Polegają na wprowadzeniu: 

kar porządkowych za brak wyrejestrowania kasy rejestrującej (kara w wysokości 300 zł w przypadku gdy podatnik po zakończeniu używania kasy rejestrującej w związku z zakończeniem działalności gospodarczej lub pracy kasy rejestrującej nie wyrejestruje kasy rejestrującej w wymaganym terminie),

możliwości (upoważnienie dla Ministra Finansów i Gospodarki do wydania rozporządzenia) wprowadzenia obowiązku serwisowania kas wirtualnych.

Zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach rejestrujących z elektronicznym zapisem kopii(zmiana art. 145a ustawy o VAT: zmieniany ust. 5 oraz dodawany ust. 10a)

Nowelizacja wprowadza zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach rejestrujących z elektronicznym zapisem kopii. Jest to  rozwiązanie wprowadzane na wzór już obowiązującego w odniesieniu do kas rejestrujących z papierowym zapisem kopii.

Zmiana sposobu obliczania obrotu podatnika dla potrzeb stosowania zwolnienia podmiotowego w VAT(zmiana art. 113 ust. 1a oraz art. 113a ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT)

Znowelizowane przepisy uwzględniają w obrocie ustalanym na potrzeby stosowania zwolnienia podmiotowego wartości towarów przemieszczanych do innych państw UE przez podatników zwolnionych z VAT. Powyższe podejście doprecyzowuje sposób liczenia limitu zwolnienia i jest zgodne z prawem UE. Uwzględniając, że czynności te mają wpływ na unijny limit zwolnienia w VAT (100.000 EUR), konieczne jest zapewnienie jednolitego podejścia we wszystkich państwach członkowskich UE (zmiana o charakterze doprecyzowującym).

Wprowadzenie instytucji tzw. składu VAT(dodane art. 138k–138x do ustawy o VAT)

Procedura składu VAT umożliwi zastosowanie stawki VAT w wysokości 0 % do następujących czynności: dostaw towarów do składu VAT, wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów do składu VAT, dostaw towarów wewnątrz składu VAT oraz świadczenia określonych usług w składzie VAT.Obowiązek podatkowy powstanie w momencie zakończenia procedury składu VAT, tj. zasadniczo przy wyprowadzeniu towarów ze składu VAT (zmiany o charakterze upraszczającym/ ułatwiające prowadzenie działalności).

Zmiana sposobu klasyfikowania towarów wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT z Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług (PKWiU) na rzecz Nomenklatury Scalonej (CN)

W załączniku nr 15 do ustawy, który określa zakres towarów i usług, do których ma zastosowanie mechanizm podzielonej płatności proponuje się odejście od klasyfikowania towarów według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) na rzecz Nomenklatury Scalonej (CN).

Odrębny status VAT dla rolników ze wspólnego gospodarstwa - wykonanie wyroku TSUE z 24 marca 2022 r. w sprawie C-697/20(zmiany art. 15 ust. 4 i 5, art. 43 ust. 3, art. 96 ust. 2 oraz art. 117 ust. 2-4 ustawy o VAT)

Zmiana polega na możliwości zarejestrowania, jako odrębnego podatnika VAT, każdej osoby fizycznej prowadzącej w sposób samodzielny działalność rolniczą w oparciu o wspólny majątek (np. wspólne gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie)

E-odprawy w ramach systemu TAX FREE

Zmiany umożliwią samodzielne i dobrowolne zadeklarowanie przez podróżnych wywozu towarów ujętych na dokumencie elektronicznym TAX FREE z wykorzystaniem udostępnionych przez Krajową Administrację Skarbową narzędzi informatycznych (terminale TAX FREE) – (zmiany o charakterze upraszczającym).