Zmiany w rachunkowości i podatkach 2026 – praktyczne zestawienie

Zmiana

Na czym polega

Podstawa prawna

Obowiązek prowadzenia księgi przychodów i rozchodów w formie elektronicznej

Od 1 stycznia 2026 r. podatkowa księga przychodów i rozchodów musi być prowadzona wyłącznie w postaci elektronicznej. Dotychczasowa możliwość prowadzenia księgi w wersji papierowej zostanie zniesiona, mimo że już obecnie większość podatników i biur rachunkowych korzysta z rozwiązań cyfrowych. Wyłączenie z tego obowiązku dotyczy jedynie osób wykonujących działalność na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zawartej na warunkach zlecenia. 

rozporządzenie ministra finansów i gospodarki z 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1299)

Limit obowiązku prowadzenia pełnej księgowości

Od 1 stycznia 2026r. podmioty wymieniowe w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości oraz art. 24a ust. 4 ustawy o PIT są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych, jeżeli przychody osiągnięte w roku 2025 wynosiły co najmniej równowartość 2.500.000 euro. Oznacza to, że przedsiębiorcy, których przychody za rok 2025 r. osiągnęły lub przekroczyły kwotę 10.646.500 zł mają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych od początku 2026 roku.

art. 24a ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. 2025 r. poz. 163 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r.  o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.).

Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego

W roku 2026 badaniu sprawozdania finansowego za rok 2025 podlegać będą podmioty, których:

- zatrudnienie wynosiło m.in. 50 etatów;

- poziom aktywów wynosił 3.125.000 euro (13.353.125 zł);

- przychody wynosiły m.in. 6.250.000 euro (26.706.250 zł).

art. 64 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r.  o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.).

Statut małego podatnika PIT, CIT, VAT

Posiadanie statusu małego podatnika VAT, PIT lub CIT daje możliwość korzystania z różnych ulg oraz uproszczonych form rozliczeń podatkowych. Jest to szczególnie korzystne dla firm na wczesnym etapie działalności. Od 1 stycznia 2026 r. za małego podatnika uznany zostanie przedsiębiorca, którego przychody ze sprzedaży w poprzednim roku nie przekroczyły 8.517.000 zł (w 2025 roku, 8.569.000 zł.

art. 5a pkt 20 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. 2025 r. poz. 163 ze zm.); art. 4a pkt 10 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. 2025 poz. 278 ze zm.); art. 2 pkt 25 ustawy z  11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (tekst jedn.: Dz.U. 2025 r. poz. 775 ze zm.)

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem powinni pamiętać o obowiązujących progach przychodowych, które decydują o możliwości dalszego korzystania z tej formy opodatkowania. Pierwszy z nich to 2.000.000 euro (8.517.200 zł) – jego przekroczenie wyklucza prawo do ryczałtu. Drugi limit wynosi 200.000 euro (851.720 zł) i dotyczy możliwości rozliczania podatku w systemie kwartalnym. Przekroczenie któregokolwiek z tych progów w 2025 roku skutkuje konieczności zmiany zasad rozliczeń w 2026 roku, co może oznaczać większe obciążenia administracyjne i podatkowe.

art. 6 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.)

Amortyzacja de minimis w 2026 roku

Limit jednorazowe amortyzacji, z której mogą korzystać mali podatnicy oraz osoby rozpoczynające działalność gospodarczą wynosi 50.000 euro, czyli 213.000 zł

art. 22k pkt ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. 2025 r. poz. 163 ze zm.);
art. 16k ust. 7 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.).

Ograniczenie dokumentowania kosztów paragonami bez NIP

Nowe przepisy wykluczają możliwość ujmowania kosztów zakupów potwierdzonych paragonami niezawierającymi numeru NIP nabywcy, w szczególności w odniesieniu do zakupów dokonywanych w handlu detalicznym, takich jak artykuły biurowe czy środki czystości. Jednocześnie zniesienia zostaje możliwość potwierdzania nabycia materiałów pomocniczych za pomocą dowodów wewnętrznych – w takich przypadkach wymagane będzie posiadanie faktury uproszczonej, czyli paragonu z numerem NIP.

§ 6 i § 8 rozporządzenia ministra finansów i gospodarki z 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1299)

Podwyższenie limitu zwolnienia z podmiotowego z VAT

Od 1 stycznia 2026 r. zwiększony zostaje próg wartości sprzedaży uprawniający do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT. Nowy limit wynosi 240.000 zł rocznie, zamiast wcześniejszego 200.000 zł. Zmiana jest szczególnie istotna dla mikroprzedsiębiorców, osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz freelancerów.

art. 113 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (tekst jedn.: Dz. U. 2025 poz. 775 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026r.

Zakres stosowania nowych limitów amortyzacji samochodów osobowych.

Nowe zasady amortyzacji samochodów osobowych mają zastosowanie wyłącznie do pojazdów wprowadzonych do ewidencji środków trwałych po 31 grudnia 2025 r. Samochody nabyte i ujęte w ewidencji przed tą datą zachowują prawo do rozliczania amortyzacji według dotychczasowych limitów. Od  1 stycznia 2026 r. obowiązują trzy odrębne progi amortyzacyjne:
- 225.000 zł dla pojazdów elektrycznych i wodorowych, 
- 150.000 zł dla samochodów spalinowych o emisji CO₂  poniżej 50g/km oraz

- 100.000 zł dla aut spalinowych, których emisja wynosi co najmniej 50 g CO₂./km. 

art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z 15 lutego 1992 r o podatku od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 poz. 278 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.

Wprowadzenie zróżnicowanych limitów kosztów leasingu samochodów osobowych

Od 1 stycznia 2026 r. zmieniły się zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów opłat wynikających z leasingu operacyjnego samochodów osobowych. Wysokość możliwych do rozliczenia kosztów jest uzależniona nie tylko od wartości pojazdu, lecz również poziomu emisji CO₂. Ustanowiono trzy progi limitów:

- 225.000 zł dla pojazdów elektrycznych i wodorowych,

- 150.000 zł dla samochodów o emisji poniżej 50 g CO₂/ km oraz

- 100.000 zł dla pojazdów o emisji wynoszącej co najmniej 50 g CO₂/km. Nowe regulacje obejmują także umowy leasingu, najmu i dzierżawy zawarte przed 1 stycznia 2026 r., gdyż nie przewidziano przepisów przejściowych chroniących dotychczasowe limity.

art. 23 ust. 1 pkt 47a ustawy z  26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. 2025 r. poz. 163 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.; stanowisko Ministra Finansów – na odpowiedź na interpelację poselską nr 12100, znak sprawy DD2.054.16.2025

Ograniczenie obowiązku składania informacji CIT-15J

Od 1 stycznia 2026 r. spółki jawne, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, nie będą już zobowiązane do corocznego składania informacji CIT-15J, jeżeli wcześniej przekazane dane pozostają aktualne. Obowiązek złożenia formularza powstanie wyłącznie w przypadku zmiany informacji dotyczących wspólników lub ich statusu podatkowego. Rozwiązanie to zimniejsza zakres formalności i eliminuje konieczność ponawiania niezmiennych zgłoszeń.

art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy z  15 lutego 1992 r o podatku od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. 2025 poz. 278 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.

Wprowadzenie obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur

Krajowy System e-Faktur, który dotychczas funkcjonował jako rozwiązanie fakultatywne, stanie się obowiązkowym narzędziem do wystawiania i odbierania faktur w obrocie gospodarczym. Obowiązek stosowania systemu będzie wprowadzony etapami:
- od 1 lutego 2026 r. obejmie największe podmioty, których obrót w 2024 r. przekroczył 200 mln zł,
- od 1 kwietnia 2026 r. pozostałych podatników,

- od 1 stycznia 2027 r. mikro przedsiębiorcy ((z wartością sprzedaży do 10.000 zł miesięcznie)

art. 106nb-106nd ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (tekst jedn.: Dz. U. 2025 poz. 775 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego  2026 r.

Nowe zasady rozliczania faktur korygujących

Od lutego 2026 r. dla faktur wystawionych w KSeF korekta podstawy opodatkowania będzie dokonywana w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono fakturę korygującą. W przypadku faktur tradycyjnych moment ujęcia korekty pozostaje taki jak dotychczas- po otrzymaniu potwierdzenia odbioru przez nabywcę. Zmiana dotyczy wyłącznie faktur ustrukturyzowanych.

 art. 29a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (tekst jedn.: Dz. U. 2025 r. poz. 775 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego  2026 r.

Eliminacja not korygujących i duplikatów faktur

Od lutego 2026 r. wraz z obowiązkowym stosowaniem KSeF, znikają noty korygujące i duplikaty faktur. Korekty dokumentów będzie mógł wprowadzać wyłącznie wystawca w systemie KSeF, a wszystkie faktury są przechowywane w centralnej bazie MF, co eliminuje potrzebę tworzenia duplikatów. Zmiana zwiększa bezpieczeństwo, standaryzację i przejrzystość obiegu faktur.

 art. 106nb-106nd  ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (tekst jedn.: Dz. U. 2025 poz. 775 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2026 r.

Obowiązek przesyłania plików JPK_KR_PD i JPK_ST_KR

Od stycznia 2026 r. firmy będą musiały przygotowywać i przekazywać elektronicznie pliki JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR z ksiąg rachunkowych. Obowiązek dotyczy roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 r., co oznacza, że dla firm z rokiem kalendarzowym pierwsze pliki należy złożyć do 31 marca 2027 r. Pliki umożliwiają automatyczne porównywanie danych księgowych z JPK_VAT i fakturami KSeF, co pozwoli organom skarbowym na dokładną kontrolę transakcji, powiązań z raportami finansowymi oraz operacji z podmiotami powiązanymi.

art. 9 ust. 1c  ustawy z 15 lutego 1992 r o podatku od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. 2025 r. poz. 278 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.

Skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT

Od 1 stycznia 2026 r. podstawowy termin zwrotu nadpłaconego VAT został skrócony z 60 do 40 dni. Zmiana pozwala przedsiębiorcom szybciej odzyskać środki i poprawia płynność finansową firmy.

art. 87 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (tekst jedn.: Dz.U. 2025 r. poz. 775 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2026 r.

Likwidacja obowiązku zgłaszania osób odpowiedzialnych za podatki

Od 1 stycznia 2026 r. przestaje obowiązywać wymóg wyznaczania i zgłaszania do urzędu skarbowego osób odpowiedzialnych za pobór i wpłatę podatków przez płatników i inkasentów. Zmiana deregulacyjna upraszcza formalności podatkowe w firmie.

Uchylenie art. 31 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2025 poz. 111 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od  1 stycznia 2026 r.

Minimalne wynagrodzenie w 2026r .

Od 1 stycznia 2026r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4.806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa- 31,40 zł brutto. Całkowity koszt pracodawcy dla jednego pracownika wyniesie 5.790,28 zł. Zmiana wpływa na składki ZUS, limity działalności nierejestrowanej oraz świadczenia pracownicze. 

rozporządzenie Rady Ministrów z  11 września 2025 r . w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w  2026 r. (Dz.U. 2025 r. poz. 1242)

Działalność nierejestrowana – nowy limit kwartalny

Od 2026 r. przychód z działalności niezarejestrowanej będzie liczony kwartalnie, a nie miesięcznie. Limit wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia, czyli 10.813,50 zł za kwartał. Zmiana daje większą elastyczność osobom testującym biznes.

art. 5 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.

Wzrost składki zdrowotnej dla przedsiębiorców

Od 1 stycznia 2026 r. minimalna podstawa składki zdrowotnej przestaje być obniżona do 75% minimalnego wynagrodzenia. Składka będzie liczona od pełnej kwoty płaty minimalnej. Jej wysokość zleży od formy opodatkowania. Zmiana oznacza wyższe koszty prowadzenia działalności i wymaga wczesnego planowania finansowego.

Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz.146 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.